Ephicas’ Sidewing: ‘Een soort IKEA-systeem om vrachtwagens te stroomlijnen’

Het Delftse Yes-gebouw heeft een plezierig industriële no-nonsense uitstraling. Goed gekozen dus van de Technische Universiteit Delft om daar technostartende bedrijfjes in te zetten. Dat vindt Hessel Jongebreur van Ephicas ook. ‘Het gebouw zit alleen nu vol. We zijn daarom blij dat er een betere en grotere locatie komt: we verhuizen naar een nieuw gebouw aan de snelweg. Daar kunnen we weer onze testvrachtwagens zien rijden.’ In zijn kantoor staat een rijtje van die vrachtwagens op speelgoedautoschaal voor het raam.

Prijzen

Jongebreur ontwikkelde samen met partners Gandert en Hjalmar van Raemdonck een aerodynamische ‘side wing’ voor opleggers om zo het brandstofverbruik van vrachtwagens met 15% terug te brengen. In 2008 kreeg hun bedrijf Ephicas de fase 2-Valorisation Grant van Technologiestichting STW van 200.000 euro (zie kader). Niet de enige financiële injectie voor het bedrijfje, zo blijkt in het kantoor. De muur is te klein om alle gewonnen prijzen aan te hangen. Op de grond staan nog twee ingelijste cheques, de Rabobank Young Innovation Award van 5.000 euro en de Postcode Loterij Green Challenge van 100.000 euro.
Jongebreur: ‘Toch maakte de Valorisation Grant het verschil. Zonder dat sta je op -1, dan wordt het opzetten van je bedrijf een kostbare exercitie. Als je het al redt. De eerste financiering is altijd het lastigst.’

Hoe het werkt

De Side Wing is een kunststof ‘vleugel’ die onder een oplegger gemonteerd kan worden. De meeste turbulentie bij vrachtwagens vindt plaats in het gedeelte onder de laadbak, achter de wielen van de vrachtauto maar voor de wielen van de oplegger. De rijwind draait daar zo ongunstig naar binnen dat hij een remmende werking heeft op de vrachtauto. Die gaat er niet langzamer door rijden maar verbruikt wel meer brandstof. Dat aerodynamische probleem is bij de faculteit Lucht- en Ruimtevaarttechniek van de Technische Universiteit Delf bestudeerd door Gandert en Hjalmar van Raemdonck. Hun oplossing was de Side Wing.
De kunststof vleugel werkt ook echt als een vleugel. Hij geleidt de rijwind zodanig dat er geen remmende maar stuwende werking van de rijwind uitgaat. De vleugel is verstelbaar en op de meeste typen vrachtwagens monteerbaar. Een gemiddelde brandstofbesparing van 5% tot 9% is haalbaar. Momenteel wordt de Sidewing in de praktijk getest op vrachtwagens van TNT, DHL, The Greenery, Jan de Rijk en Albert Heijn.

Een vrachtwagen sidewing, hoe kom je erop?

Jongebreur, benen languit onder de tafel. ‘Gandert en Hjalmar zijn de grondleggers. Zij studeerden Lucht en Ruimtevaart Aerodynamica hier in Delft, en op een gegeven moment kwam de vraag langs hoe de turbulentie bij vrachtwagens loopt. Ze deden tests in de windtunnel en van het een kwam het ander. Het bleek een commercieel interessant idee; toen kwam ik erbij. De jongens zeggen: jij bent de baas. Maar ik doe dus de commercie, Hjalmar de techniek en Gandert de R&D. Het is teamwork.’

Hoe pakte je het aan?

‘We begonnen in een vroeg stadium met veel partijen erbij te halen. Eerst vier bedrijven (Hegge-ID/ Telene/ Promens en Stas-trailerbouw). Daarna een ingenieursbureau met ervaring met dit materiaal, de producent van het materiaal (het polymeer polydicyclopentadieen of PDCPD) en de materiaalleverancier. Dat leverde een vruchtbare kruisbestuiving op maar ook compromissen tussen de partijen. Uiteindelijk kwamen we uit bij de huidige Side Wing. Eigenlijk hebben we een soort IKEA-systeem bedacht dat makkelijk te monteren is.’

En verder?

Jongebreur praat snel, met armgebaren ondersteunt hij zijn betoog. ‘We hebben een testserie gedaan en daaruit de opmerkingen meegenomen. Daar kwamen belangrijke aanpassingen uit; zo is het een nadeel dat je met bestaande trailers altijd moet werken met obstakels. Er zit een reservewiel in de weg, of een kastje, of een stang. Met die output hebben we een nieuw prototype ontwikkeld. Dat zit nu in een tweede testfase bij grote transportbedrijven die verschillende typen transport hebben met verschillende functies. De side wing rijdt nu mee op de tachtig meest voorkomende soorten trailers. Na deze testfase wordt het spannend. Werkt de Side Wing zoals wij denken? Of vertoont hij gebreken, gaat hij snel kapot, zitten er andere nadelen aan? Met die feedback kunnen we verder.’

Dus binnenkort de markt op?

Jongebreur lacht zachtjes. ‘Misschien. Dit soort praktijktests duurt elke keer minstens een half jaar, en bij tegenslag nog langer. Maar langzaamaan gaat het beter. We zitten nu in het Platform For Aerodynamic Road Transport. Wij hebben dit platform opgericht om zoveel mogelijk feed-back van de verschillende betrokkenen te krijgen. Een soort Open Development samenwerking is absoluut noodzakelijk om een nieuw product op de markt te krijgen. Ons doel is 20 % CO2-besparing voor 2020.

Ephicas morgen

Naast de Side Wing ontwikkelt Ephicas de ‘Boat Tail’, een taps toelopende verlenging, een soort toeter achter de vrachtwagen, die nog eens 5 % brandstofbesparing kan opleveren. Dit product is in de testfase - Jongebreur: ‘Je moet er elke maand heen met je cirkelzaag om hem aan te passen’ - maar belooft veel goeds.

Over vijf jaar wil Ephicas een substantiële speler zijn op de vrachtwagen(leverancier)markt. Idealiter rijdt dan 20 % van de vrachtwagens voor de lange afstand rond met hun kunststof brandstofbesparende vleugels. Voor de concurrentie in deze grote potentiële markt zijn ze niet bang. ‘Het houdt je scherp: het is een kwestie van een beter eindproduct leveren, betere aerodynamica, betere materialen en een beter systeem. Dit is een continu proces.’

In de verdere toekomst ziet Jongebreur het bedrijf als leverancier van trailerbouwers. Beslist: ‘Als de klant overtuigd is, zal hij geen nieuwe trailer bestellen zonder Side Wing.’

Valorisation Grant

De Valorisation Grant is een persoonsgerichte subsidie om ondernemende onderzoekers aan te zetten tot het ontwikkelen van innovatieve high-tech bedrijvigheid op basis van binnen de universiteit en onderzoeksinstelling ontwikkelde kennis. Er zijn twee fases die na elkaar moeten worden aangevraagd.
In fase 1 wordt de technologische en commerciële haalbaarheid van het voorstel uitgewerkt. Voor deze fase wordt een subsidiebedrag van maximaal 25.000 euro verstrekt.
Vervolgens wordt in fase 2 de bedrijfsmatige ontwikkeling van product en bedrijf ter hand genomen. Aan het einde van deze fase moet het punt zijn bereikt waarop private financiers de verdere commerciële ontwikkeling voor hun rekening willen nemen. Voor fase 2 geldt een maximum subsidiebedrag van 200.000 euro.
Kijk hier voor meer informatie over de STW Valorisation Grant.